De maximale looptijd van een raamovereenkomst in een aanbesteding gaat mogelijk van vier naar vijf jaar. Op 10 juli 2026 lekte de concept-EU-aanbestedingsverordening die de grens voor raamovereenkomsten met meerdere opdrachtnemers optrekt. De formele presentatie staat gepland voor 9 september 2026. Dit is nog een concept, geen geldend recht: aan je lopende contracten verandert vandaag niets.
Voor de looptijd van een raamovereenkomst in een aanbesteding betekent een extra jaar: langere binding, en dus een jaar extra waarin prestaties kunnen wegzakken zonder natuurlijk correctiemoment. Wie straks vijf jaar aan een leverancier vastzit, doet er goed aan de sturing op prestaties en indexatie nu al op orde te krijgen.
Van 4 naar 5 jaar: wat verandert er aan de looptijd?
De concept-verordening verhoogt de maximale looptijd van raamovereenkomsten met meerdere opdrachtnemers van vier naar vijf jaar. De lek dateert van 10 juli 2026, de officiele presentatie is voorzien op 9 september 2026. Daarna volgt nog een volledig EU-wetgevingstraject. Reken er dus niet op dat vijf jaar morgen de norm is.
Toch is de richting duidelijk. Brussel kiest voor minder aanbestedingslast en meer continuiteit met leveranciers. Voor inkoop klinkt dat aantrekkelijk. Voor de contractmanager die er vijf jaar mee moet leven, verschuift het risico naar de beheerfase.
Hoe werkt de looptijdregel voor een raamovereenkomst nu?
De hoofdregel in Nederland en Belgie is vandaag maximaal vier jaar. Langer mag alleen met een deugdelijke motivering. Voor speciale sectoropdrachten kent de Aanbestedingswet 2012 een uitzondering tot acht jaar. Deze grens geldt voor de raamovereenkomst zelf, niet automatisch voor alles wat eruit voortkomt.
Hier zit veel verwarring. Een raamovereenkomst en een deelopdracht zijn niet hetzelfde. Je mag deelopdrachten tot op de laatste dag van de looptijd gunnen, en die deelopdrachten mogen daarna gewoon doorlopen. Een schoonmaakopdracht die je op de laatste geldige dag gunt, kan dus nog jaren nalopen. Een langere looptijd van de raamovereenkomst vergroot dat effect. En let op: een raamovereenkomst geeft geen afnamegarantie. Je verplicht je niet tot een minimumvolume, tenzij je dat expliciet afspreekt.
Langere binding, groter risico op prestatieverlies
Een extra jaar looptijd klinkt onschuldig. In de praktijk stapelen drie risico’s zich op.
- Meer indexatiemomenten. Bij 3 tot 4 procent jaarlijkse stijging telt een vijfde jaar zwaar door. Zonder heldere indexatieafspraken loopt de contractwaarde sneller op dan je denkt.
- Langere periode zonder heraanbesteding. De heraanbesteding is vaak het enige natuurlijke moment waarop je prestaties opnieuw scherpstelt. Dat moment schuif je een jaar vooruit.
- Prestaties die wegzakken. Een leverancier die in jaar drie onder de maat presteert, houd je een jaar langer aan boord als je niet actief stuurt.
Neem een gemeente met een raamovereenkomst voor schoonmaak over 40 locaties. Bij vier jaar was de indexatie viermaal aan de orde. Bij vijf jaar wordt dat vijfmaal. Als de indexatie ook maar een jaar verkeerd wordt toegepast, mis je de gemiddeld 8 procent besparing die met scherp beheer wel haalbaar is. Over vijf jaar en 40 locaties tikt zo’n fout hard door in het budget.
Waarom zit het echte probleem na de gunning?
Inkoop levert een dik document op en zet het contract in de markt. Daarna verdwijnt het in een map. Na twee jaar weet niemand nog precies wat er is afgesproken over indexatie, over KPI’s, over verlengopties. Bij een personeelswissel verdwijnt die kennis helemaal.
Die kloof tussen aanbesteden en beheren wordt groter naarmate de looptijd langer is. De oplossing begint niet bij een strenger contract, maar bij een gestructureerde overdracht van inkoop naar contractmanagement en bij afspraken die je gedurende de hele looptijd kunt volgen. Een contract dat je niet actief monitort, stuurt zichzelf niet bij. Zie ook het verschil tussen contractbeheer en contractmanagement.
Dit sluit aan bij de kanteling naar de regieorganisatie. Steeds meer organisaties sturen op prestaties in plaats van op uitvoering. Een raamovereenkomst van vijf jaar dwingt die regierol af: je stuurt niet één keer bij de aanbesteding, maar continu gedurende de looptijd.
Wat blijf je bij een looptijd van vijf jaar monitoren?
Bij een langere looptijd wordt monitoring geen luxe maar noodzaak. Deze vijf punten horen op je dashboard, niet in je hoofd of in een Excel die niemand meer opent.
- SLA- en KPI-prestaties per leverancier en per locatie, gemeten over de tijd.
- Indexatiemomenten en de vraag of de doorgevoerde percentages kloppen met de afspraak.
- Openstaande en terugkerende acties uit het contract.
- De contractwaarde tegen het afgesproken plafond. Ongemerkt overschrijden geeft juridisch risico.
- Verlengopties en opzegtermijnen, zodat je niet ongewild een jaar langer vastzit.
In het Contract Dashboard van GRIP staan deze punten centraal. Prestaties, indexatie en acties blijven zichtbaar over de hele looptijd, ook na een personeelswissel. GRIP is de dieptelaag onder je ERP: het beheert de inhoud van uitbestede contracten die AFAS of Spendcloud niet vastlegt. GRIP werkt volgens de CATS CM-methodiek en is ISO 27001 en ISO 9001 gecertificeerd, wat voor organisaties in de publieke sector met hoge verantwoordingseisen relevant is.
Veelgestelde vragen over de looptijd van een raamovereenkomst
Wat is de maximale looptijd van een raamovereenkomst?
De hoofdregel in Nederland en Belgie is nu maximaal vier jaar, met een uitzondering tot acht jaar voor speciale sectoropdrachten. De concept-EU-aanbestedingsverordening van 10 juli 2026 wil de grens voor raamovereenkomsten met meerdere opdrachtnemers optrekken naar vijf jaar. Dat is nog geen geldend recht.
Wanneer gaat de nieuwe looptijd van vijf jaar in?
De formele presentatie van de concept-verordening staat gepland voor 9 september 2026. Daarna volgt nog een EU-wetgevingstraject. Er is dus geen ingangsdatum bekend en je lopende contracten veranderen er niet door.
Mag een deelopdracht doorlopen na het einde van de raamovereenkomst?
Ja. Je mag deelopdrachten tot op de laatste dag van de looptijd gunnen, en die opdrachten mogen daarna nog doorlopen. Het einde van de raamovereenkomst betekent niet automatisch het einde van alle lopende deelopdrachten.
Geeft een raamovereenkomst een afnamegarantie?
Nee. Een raamovereenkomst legt de voorwaarden vast, maar verplicht je niet tot een minimumafname. Wil je een volume garanderen, dan moet je dat expliciet afspreken.
Waarom is een langere looptijd een risico voor contractmanagement?
Een langere looptijd betekent meer indexatiemomenten, een langere periode zonder heraanbesteding als correctiemoment en meer ruimte voor prestaties om weg te zakken. Zonder actieve sturing loopt de contractwaarde op en zakt de kwaliteit.
Hoe houd je grip op een raamovereenkomst van vijf jaar?
Door SLA-prestaties, indexatie, openstaande acties, het contractwaarde-plafond en verlengmomenten gedurende de hele looptijd te monitoren. Een contractdashboard houdt deze informatie centraal en actueel, ook bij een personeelswissel.
Geldt de langere looptijd ook voor een raamovereenkomst met één opdrachtnemer?
De concept-verordening richt zich op raamovereenkomsten met meerdere opdrachtnemers. Voor overeenkomsten met één opdrachtnemer blijft de bestaande motiveringsplicht bij een looptijd langer dan vier jaar het uitgangspunt.
Begin nu met het inventariseren van je portefeuille: welke einddata, verlengopties en indexatiemomenten spelen wanneer? Bekijk hoe GRIP dit oplost en houd grip op je langlopende raamovereenkomsten.